# Tamamlanma Sertifikası: İmza Süreci Kim, Ne Zaman Bitti?

Herkes imzalayınca süreç özeti herkese açık sayfada durur. Çizelge, maskeli TCKN ve IP, doğrulama karekodu. Sertifika nitelikli imzanın yerine geçmez.

Kanonik: https://imzaonay.com.tr/blog/tamamlanma-sertifikasi-imza-surecinin-kaydi

İmza bittiğinde elde kalan şey çoğu zaman yalnızca imzalı dosyadır. Dosya, imzanın kriptografik kaydıdır. Karşı tarafın sorduğu soru ise daha sadedir: belge ne zaman yola çıktı, kim açtı, kim ne zaman imzaladı? **Tamamlanma sertifikası** bu süreç özetidir. Kapaktaki kart bu kaydın çizimidir. Canlı sayfa dosyanın SHA-256 özetini taşımaz; özet işi kanıt damgasınındır.

Kısa yol

Herkes imzaladığında Belgelerim’de Sertifika bağlantısı çıkar. Sayfa giriş istemez. Karekod aynı adresi açar.

## Ne zaman çıkar?

Sertifika, belgedeki bütün imzacılar imzaladığında açılır. İlk imzada çıkmaz. Belgede imzacı yoksa da çıkmaz. Son imza kaydı düştüğü anda sayfa ve PDF hazırdır. Önceden saklanmış bir dosya değildir. İndirme anında üretilir.

Daha önce tamamlanmış belgelerde de bağlantı vardır. O kayıtlarda IP çoğu zaman “kayıt yok” yazar. Çünkü IP, bu özellikten sonraki imzalarda tutulur.

## Ne kaydeder, neyin yerine geçmez?

Sertifika, imza sürecinin kim tarafından ve ne zaman ilerlediğini okunur hale getirir. Nitelikli elektronik imza değildir. Islak imza yerine geçmez. İmzalı dosyanın baytlarını da içermez. Hukuki kayıt, imzalanmış belgenin kendisidir. Onu açmak ve imzayı denetlemek için [e-imza doğrulama](https://imzaonay.com.tr/verify-signature) kullanılır.

[Kanıt damgası](https://imzaonay.com.tr/kanit-damgasi) ayrı bir araçtır. O, bir dosyanın özetine nitelikli zaman damgası vurur ve içeriğin o anda var olduğunu gösterir. Tamamlanma sertifikası içeriğin özetini taşımaz; sürecin çizelgesini taşır.

## Çizelgede ne yazar?

Kapaktaki dört adım, canlı sayfada olay listesi olarak durur:

-   **Gönderildi.** Belgenin oluşturulma anı ve oluşturanın adı.
-   **Görüntülendi.** E-posta daveti ilk açıldığında yazılır. Davet hiç açılmadıysa bu satır yoktur. Üyenin kendi önizlemesi ayrı olay sayılmaz.
-   **İmzalandı.** Her imzacı için ad, e-posta, maskeli T.C. kimlik numarası, maskeli IP ve imza saati.
-   **Tamamlandı.** Son imzacı da imzaladığında sayfa ve PDF açılır. Bir kişi imzaladı diye süreç bitmiş sayılmaz.

T.C. kimlik numarası 11 haneyse ilk üç ve son üç hane görünür, ortası kapanır: `123*****890`. IPv4 adresinde ilk ve son oktet kalır: `88.***.***.12`. Eski imzalarda IP kaydı yoktur; alanda “kayıt yok” yazar. Bozuk değer de aynı biçimde kapanır.

## Karekod ve PDF

Herkese açık adres `/tamamlanma/…` biçimindedir. Doğrulama kodu belgenin kayıt numarasıdır. Sayfa giriş istemez. Karekod bu adresi açar; üçüncü kişi aynı özeti görür. PDF sunucuda saklanmaz, indirme anında üretilir ve aynı karekodu taşır.

Açık sayfada dosya baytı, imza özeti ve açık TCKN yoktur. Belge adı, imza türü, boyut ve saatler görünür.

## Uygulamada nerede?

Yeri [Belgelerim](https://imzaonay.com.tr/documents) listesidir. Satırda, herkesin imzası duruyorsa **Sertifika** bağlantısı görünür. Bağlantı `/tamamlanma/…` sayfasını açar. Sayfa giriş istemez. Üstündeki **PDF sertifika** düğmesi aynı özeti indirir. Karekod da bu sayfaya gider.

Bu, menüdeki [Sertifika Detayları](https://imzaonay.com.tr/certificates) değildir. O sayfa USB token’daki nitelikli sertifikayı gösterir. Tamamlanma sertifikası ayrı bir menü maddesi değildir ve e-posta eki olarak gönderilmez.

Sertifikayı, imzalı dosyanın yanına koyun. Dosya imzayı, sertifika süreci gösterir. İkisinden biri diğerinin yerine okunmaz.